Microplastics: het onzichtbare probleem

Kleine gekleurde vezels en deeltjes in donkerblauw water

Geschreven door

in

Wat zijn microplastics?

Microplastics zijn stukjes plastic die kleiner zijn dan 5 millimeter. Ter vergelijking: 5 millimeter is ongeveer zo groot als een rijstkorrel. Sommige zijn zo klein dat je ze alleen onder een microscoop ziet. Ze zitten inmiddels bijna overal: in zeewater, in strandzand, in de bodem en zelfs in de lucht. Omdat je ze niet ziet, vergeet je makkelijk dat ze er zijn. Juist daarom noemen we ze het onzichtbare probleem.

Omdat ze zo licht zijn, leggen microplastics met stroming en wind enorme afstanden af. Onderzoekers vinden ze daardoor ook op plekken waar bijna geen mensen komen, zoals op afgelegen eilanden, in het poolijs en op de bodem van de diepzee.

Waar komen ze vandaan?

Er zijn twee soorten. Primaire microplastics worden expres klein gemaakt, zoals de korrels waar fabrieken plastic producten van maken. Secundaire microplastics ontstaan als groter plastic uit elkaar valt door zonlicht, golven en zout water. Ook bij het wassen van synthetische kleding, zoals fleece en polyester, komen piepkleine vezels los. En autobanden slijten op de weg, waarbij fijne deeltjes vrijkomen die met regen in het oppervlaktewater spoelen. Ook verf op schepen, gebouwen en wegmarkeringen laat na verloop van tijd kleine deeltjes los.

Wasmachine met loskomende vezels in het water

Waarom is dat erg?

  • Dieren eten ze op, omdat ze op voedsel lijken.
  • Ze kunnen schadelijke stoffen uit het water aan zich binden.
  • Ze zijn bijna niet meer uit het water te halen.
  • Via de voedselketen kunnen ze ook bij mensen terechtkomen.
  • Waterzuiveringen houden lang niet alle deeltjes tegen.
Vergrootglas boven water vol kleine gekleurde deeltjes

In de plasticsoep in de Grote Oceaan vormen microplastics naar schatting zo’n 8 procent van het gewicht. Dat lijkt weinig, maar het gaat om enorm veel losse stukjes (Lebreton et al., 2018). Wat microplastics precies doen met de gezondheid van mensen, wordt nog volop onderzocht. Dat ze er zijn en niet vanzelf verdwijnen, staat wel vast.

Wat kun je eraan doen?

  • Was synthetische kleding minder vaak, op lage temperatuur en met een volle trommel.
  • Kies vaker voor kleding van natuurlijke stoffen zoals katoen of wol.
  • Voorkom groot plastic in de natuur: wat er niet terechtkomt, kan ook geen microplastic worden.
  • Kies bij scrubs, glitter en make-up voor producten zonder plastic korrels.

Deze stappen lossen het probleem niet in hun eentje op. Daarvoor zijn ook betere filters in wasmachines, schonere banden en strengere regels nodig. Maar elke vezel die niet in het water belandt, is er een minder. Hoe minder plastic we gebruiken en hoe beter we het inzamelen, hoe minder microplastics er later ontstaan. Meer ideeën vind je in onze tien tips voor minder plastic.

Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *