Het probleem
Plastic is sterk, licht en goedkoop. Precies die eigenschappen maken het tot een probleem zodra het in de natuur belandt. Hier lees je hoe groot het probleem is, waar het plastic vandaan komt en wat het met het leven in zee doet.
Hoe groot is het probleem?
Tussen 1950 en 2017 is wereldwijd zo’n 9,2 miljard ton plastic gemaakt. Ongeveer 7 miljard ton daarvan is inmiddels afval. Volgens de OESO wordt maar 9 procent van het plastic afval gerecycled. De rest wordt verbrand, gestort of komt ongecontroleerd in het milieu terecht.
19–23 mln ton
plastic lekt elk jaar in rivieren, meren en zeeën (UNEP)
9%
van het plastic afval wordt wereldwijd gerecycled (OESO)
1,6 mln km²
zo groot is de plasticsoep in de Grote Oceaan, drie keer Frankrijk
Van straat naar zee
Het meeste plastic komt niet rechtstreeks van schepen, maar van het land. Zwerfafval waait in sloten en rivieren, regenwater spoelt het het riool in en de stroming neemt het mee naar zee. Ook verloren visnetten en touwen spelen een grote rol. Eenmaal in zee valt plastic door zon, zout en golven langzaam uiteen in steeds kleinere stukjes.
Wat plastic doet met dieren
Zeeschildpadden zien een drijvend tasje makkelijk aan voor een kwal. Zeevogels voeren hun jongen stukjes plastic die op voedsel lijken. Vissen, zeehonden en dolfijnen raken verstrikt in oude netten. Een maag vol plastic geeft een vol gevoel zonder voeding, waardoor dieren verzwakken. Via vis en schelpdieren kunnen kleine deeltjes plastic uiteindelijk ook op ons eigen bord belanden.
Wat we op stranden vinden
Bij opruimacties komen we steeds dezelfde dingen tegen. Opvallend vaak gaat het om kleine dingen die mensen achteloos laten vallen. Klik op een afbeelding om hem groter te bekijken.
Veelgestelde vragen over de plasticsoep
Is er echt een plastic eiland?
Niet zoals je misschien denkt. De bekendste plek, de Great Pacific Garbage Patch tussen Hawaï en Californië, is geen vast eiland waar je op kunt lopen. Het is een gebied van zo’n 1,6 miljoen vierkante kilometer waar stromingen plastic bij elkaar drijven. Onderzoekers schatten dat er ongeveer 80.000 ton plastic ronddrijft, verdeeld over zo’n 1,8 biljoen stukjes (Lebreton et al., 2018).
Wat zijn microplastics?
Stukjes plastic die kleiner zijn dan 5 millimeter. Ze ontstaan als groter plastic uit elkaar valt, maar komen ook van autobanden en synthetische kleding.
Lost plastic ooit op?
Nee. Plastic valt uiteen in steeds kleinere deeltjes, maar verdwijnt niet echt. Daarom is voorkomen zo belangrijk.
Bronnen
- Lebreton, L., Slat, B., Ferrari, F., Sainte-Rose, B., Aitken, J., Marthouse, R., Hajbane, S., Cunsolo, S., Schwarz, A., Levivier, A., Noble, K., Debeljak, P., Maral, H., Schoeneich-Argent, R., Brambini, R., & Reisser, J. (2018). Evidence that the Great Pacific Garbage Patch is rapidly accumulating plastic. Scientific Reports, 8, Artikel 4666. https://doi.org/10.1038/s41598-018-22939-w
- OECD. (2022, 22 februari). Plastic pollution is growing relentlessly as waste management and recycling fall short, says OECD [Persbericht]. https://www.oecd.org/en/about/news/press-releases/2022/02/
- United Nations Environment Programme. (z.d.). Plastic pollution and marine litter. https://www.unep.org/topics/ocean-seas-and-coasts/ecosystem-degradation-pollution/plastic-pollution-and-marine-litter